Koepelorganisatie kan ook diensten verrichten aan niet-leden

Koepelorganisaties die btw-vrijgestelde of niet-ondernemersactiviteiten verrichten kunnen onder strikte voorwaarden btw-vrijgesteld diensten verrichten aan hun leden (de zgn. koepelvrijstelling). Lange tijd bestond nog onduidelijkheid of een koepelorganisatie naast vrijgestelde diensten aan haar leden ook btw-belaste diensten mag verrichten aan niet-leden. Aan deze onduidelijkheid heeft het Hof van Justitie EU (hierna: ‘HvJ’) in een recente uitspraak op 20 november 2019 een einde gemaakt. Hierna gaan we kort in op het arrest en wat de gevolgen zijn voor de Nederlandse praktijk.

Het arrest

Belanghebbende is een in België gevestigde vereniging die gespecialiseerd is in ziekenhuisinformatica (de koepelorganisatie). Zij verricht zowel ziekenhuisinformatica-diensten aan haar leden (ziekenhuizen) als aan niet-leden. Op grond van Belgische btw-regelgeving kan de koepelvrijstelling echter slechts worden toegepast als de koepelorganisatie uitsluitend diensten verricht aan haar leden. Aangezien de vereniging ook diensten verrichtte aan niet-leden, weigerde de Belgische Belastingdienst de toepassing van de koepelvrijstelling. Deze beperking op de toepassing van de koepelvrijstelling is in de Belgische btw-regelgeving opgenomen om concurrentievervalsing te voorkomen.

Het HvJ oordeelt dat de nationale wetgever - kort gezegd - regels kan invoeren die controle op concurrentievervalsing vereenvoudigen. Het HvJ benadrukt daarbij dat het EU-lidstaten niet is toegestaan om de toepassing van de koepelvrijstelling op algemene termen te beperken door diensten die een koepelorganisatie verricht aan haar leden uit te sluiten van de koepelvrijstelling indien de koepelorganisatie ook diensten verricht aan niet-leden.  Dit betekent dat een koepelorganisatie niet de verplichting kan worden opgelegd dat zij louter diensten verricht aan haar leden om de koepelvrijstelling te kunnen toepassen.       

De gevolgen voor de Nederlandse praktijk

De Nederlandse btw-wetgeving kent geen algemene beperking op de toepassing van de koepelvrijstelling indien een koepelorganisatie ook diensten verricht aan niet-leden. Echter bestond er ook voor de Nederlandse praktijk geen absolute duidelijkheid of de koepelvrijstelling van toepassing is als de koepelorganisatie niet alleen diensten verricht aan haar leden, maar ook aan niet-leden. Aan die onduidelijkheid lijkt nu een einde te zijn gekomen.

Contact

Wilt u weten wat deze uitspraak voor uw organisatie betekent of heeft u vragen over de btw-koepelvrijstelling in het algemeen? Neem dan contact op met Rakesh Ghirah of Mohamed Ameziane van VAT & Customs Advisory van Baker Tilly.