Hoge Raad: geen douaneschuld voor vertegenwoordigde bij ontbreken vertegenwoordigingsbevoegdheid

Zeer recent heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in een zaak waarin scheepscasco’s uit China op grond van een onjuiste Gecombineerde Nomenclatuurpost (GN-code) in het vrije verkeer werden gebracht. De Hoge Raad oordeelt dat de scheepsbouwer niet als douaneschuldenaar kan worden aangemerkt, omdat de douane-expediteur die namens hem de invoer-aangiftes heeft gedaan niet vertegenwoordigingsbevoegd was.

De feiten

Scheepsbouwer X brengt scheepscasco’s in het vrije verkeer die afkomstig zijn uit China. De douane-expediteur die de invoer-aangiftes verzorgt, past een GN-code toe waarvoor een tarief van nul procent (douanerechten) geldt. De inspecteur is van mening dat de GN-code onjuist is, en merkt de scheepsbouwer aan als schuldenaar van de te weinig betaalde douanerechten. De scheepsbouwer stelt zich op het standpunt dat zij niet kwalificeert als aangever van de scheepscasco’s, omdat de douane-expediteur bij de invoer niet bevoegd was om namens haar als direct vertegenwoordiger op te treden.

Uitspraak Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt dat uit de stukken van het geding niet kan worden geconcludeerd dat de douane-expediteur vertegenwoordigingsbevoegd was. Daarbij geeft de rechter overigens aan dat de scheepsbouwer geen beroep kan doen op de onbevoegdheid van de douane-expediteur indien er een schijn van vertegenwoordiging is en de douane op grond van een verklaring of gedraging van de vertegenwoordigde redelijkerwijs mocht aannemen dat een toereikende volmacht was verleend. In dit geval heeft de inspecteur de schijn van vertegenwoordiging echter niet voldoende onderbouwd. Om die reden neemt de Hoge Raad aan dat de douane-expediteur bij de invoer op eigen naam en voor eigen rekening heeft gehandeld. Hierdoor is de douane-expediteur, en niet de scheepsbouwer, douaneschuldenaar op grond van het geldende recht.

Belang voor de praktijk

Deze zaak onderstreept het belang van een zorgvuldig geregelde douanevertegenwoordiging. Indien douane-expediteurs willen voorkomen dat zij zelf als douaneschuldenaar worden aangemerkt – bijvoorbeeld bij de onverhoopt onjuiste toepassing van GN-codes – dan is het noodzaak om de douanevertegenwoordiging van hun opdrachtgevers zuiver te arrangeren (zowel in contractueel als formeel opzicht). Indien u mogelijkheden en risico’s van (douane)vertegenwoordiging met betrekking tot uw bedrijf wilt doorspreken, neemt u dan contact op met Frank Nellen, Knowledge Centre VAT & Customs, of met Roderick Knipsael, Senior Manager VAT & Customs.