A-G Kokott: recht op aftrek van btw bij afgeketste aankoop deelneming

Recent heeft Advocaat-generaal (A-G) Kokott van het Hof van Justitie EU conclusie genomen in de zaak Sonaecom. Hierin staat de vraag centraal of een houdstermaatschappij btw in aftrek mag brengen als de kosten verband houden met een afgeketste aankoop van aandelen. Daarnaast is in geschil of een ondernemer recht heeft op aftrek van btw met betrekking tot een uitgifte van obligaties, wanneer het opgehaalde kapitaal uiteindelijk niet is gebruikt om aandelen te verwerven maar om een lening aan een concernvennootschap te verstrekken. In dit nieuwsbericht gaan wij in op de zaak, evenals het belang voor de praktijk.

Feiten in de zaak

Sonaecom is een Portugese holdingmaatschappij die zich bezighoudt met het verwerven, houden en beheren van deelnemingen. Voor het verwerven van een nieuwe deelneming heeft Sonaecom kosten gemaakt. De kosten hebben betrekking op (1) het (laten) uitvoeren van een marktonderzoek (hierna: ‘de adviesdiensten’) en (2) diensten voor de uitgifte van bedrijfsobligaties (hierna: ‘de provisiediensten’). Sonaecom wilde het kapitaal dat werd gegenereerd door de uitgifte van bedrijfsobligaties aanwenden voor de aankoop van de nieuwe deelneming.

De verwerving van de nieuwe deelneming is echter niet doorgegaan. Sonaecom heeft daaropvolgend het opgehaalde kapitaal uitgeleend aan een andere concernvennootschap. De in rekening gebrachte btw ter zake van de advies- en provisiediensten heeft Sonaecom in aftrek gebracht.

Conclusie Advocaat-Generaal

In geschil is of Sonaecom de btw op de advies- en provisiediensten in aftrek had mogen brengen. Ter zake van de adviesdiensten merkt de A-G op dat Sonaecom deze diensten heeft afgenomen om aandelen in een nieuwe deelneming te verwerven en daarna aan deze deelneming belastbare diensten te leveren. Op grond van eerder verschenen rechtspraak van het Hof van Justitie EU (Ryanair) komt de A-G tot de conclusie dat Sonaecom in dit geval de btw op de adviesdiensten volledig in aftrek mag brengen. De ‘scheve’ verhouding tussen de kosten en de verwachte belastbare baten speelt daarbij geen rol.

Met betrekking tot de btw op de provisiediensten komt de A-G echter tot de conclusie dat deze niet aftrekbaar is. Sonaecom heeft de provisiediensten namelijk niet aangewend voor de voorgenomen belastbare activiteiten (het verwerven van een deelneming waaraan Sonaecom belastbare activiteiten zou gaan verrichten). In plaats daarvan zijn de financieringskosten gemaakt voor een btw-vrijgestelde activiteit (het verstrekken van een lening). Volgens de A-G prevaleert het daadwerkelijke gebruik boven het oorspronkelijke voornemen. Zelfs in het geval dat Sonaecom het kapitaal op een later moment alsnog voor btw-belaste activiteiten gaat gebruiken, mag Sonaecom de btw op de provisiediensten niet in aftrek brengen.

Belang voor de praktijk

Hoewel het Hof van Justitie zich nog moet buigen over deze zaak, laat de conclusie van de A-G zien dat het uitermate belangrijk is om de btw-gevolgen van de verwerving van een deelneming op voorhand inzichtelijk te maken. Indien op de juiste wijze wordt gehandeld, is het mogelijk om de aftrek van btw op aankoopkosten veilig te stellen.

Evenzeer van belang is de opvatting van de A-G dat het daadwerkelijk gebruik van financieringskosten prevaleert boven het oorspronkelijke voornemen. Indien de Europese rechter besluit om de conclusie op dit punt te volgen, zal het nóg belangrijker worden om een zuivere inschatting te maken van de uiteindelijke aanwending van het verkregen kapitaal. In dat geval is het raadzaam om de btw-gevolgen van de verschillende aanwendingsmogelijkheden mee te wegen in de besluitvorming.

Heeft u vragen ten aanzien van deze conclusie van de A-G of wilt u advies over het aankopen van een nieuwe deelneming? Neem dan vrijblijvend contact op met Mohamed Ameziane (06 52 76 54 14), Govinda Kandhai (06 13 26 03 98) of Erik Claassen (06 11 70 68 05).