Aftrek van btw op verzorgen tijdelijk huisvesting voor buitenlandse werknemers?

Op basis van het Besluit uitsluiting aftrek omzetbelasting 1968 (hierna: ‘het BUA’) kan de btw op kosten die zien op het verlenen van huisvesting van personeel, van aftrek worden uitgesloten. De uitsluiting van aftrek is echter niet van toepassing als een bijzondere omstandigheid de werkgever dwingt tot het voor eigen rekening verrichten van deze diensten, zodat de uitgaven voor die diensten primair worden gedaan in het belang van de onderneming en het persoonlijke voordeel van de werknemers van ondergeschikt belang is.

De Hoge Raad heeft zich recentelijk over deze problematiek uitgesproken in de situatie dat een uitzendbureau tijdelijke onderkomens aanbiedt aan buitenlandse uitzendkrachten. Indien er bijzondere omstandigheden zijn die het uitzendbureau dwingen om arbeidskrachten in het buitenland te verweven, komt de btw op de huisvestingskosten alsdan mogelijk toch voor aftrek in aanmerking.

Feiten in deze zaak

Belanghebbende in deze zaak is een uitzendbureau. Belanghebbende stelt uit het buitenland afkomstige uitzendkrachten ter beschikking aan opdrachtgevers. In dit verband regelt (en betaalt) belanghebbende onderkomens in Nederland voor de uitzendkrachten. Voor het gebruik van deze onderkomens wordt van de uitzendkrachten geen vergoeding gevraagd. De btw die in rekening is gebracht door de aanbieders van de onderkomens, is door belanghebbende in aftrek gebracht.

In de uitzendovereenkomst is overigens vastgelegd dat de uitzendkrachten slechts het recht hebben, en verplicht zijn van deze onderkomens gebruik te maken, zolang die overeenkomst van kracht is. Wisseling van opdracht kan meebrengen dat uitzendkrachten gedurende de uitzendovereenkomst op verschillende locaties in Nederland werken en ook in verschillende onderkomens worden ondergebracht. Indien zij het onderkomen weigeren, krijgen zij geen vergoeding voor een andere verblijfsruimte.

Geschilpunt

De Belastingdienst is van mening dat de btw op de huisvestingskosten voor aftrek is uitgesloten op basis van het BUA en heeft daarom een naheffingsaanslag btw opgelegd aan belanghebbende. Het BUA is een correctiemechanisme dat ervoor zorgt dat goederen of diensten in de vorm van onder meer relatiegeschenken, giften en personeelsvoorzieningen (zoals het verlenen van huisvesting) niet belastingvrij bij een eindgebruiker terechtkomen.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden sluit zich aan bij het oordeel van de Belastingdienst. Het hof meent dat de btw-aftrek is uitgesloten, omdat sprake is van het verstrekken van huisvesting aan personeel. Het ter beschikking stellen van de woonruimte is namelijk een voorbeeld voor de bevrediging van de behoeften van de buitenlandse uitzendkrachten. Zonder dergelijke woonruimte zouden zij immers niet naar Nederland komen om hier te gaan werken.

Vervolgens heeft het hof geoordeeld dat de uitsluiting van de aftrek niet van toepassing is indien zich een bijzondere omstandigheid voordoet als bedoeld in het arrest van de Hoge Raad van 8 oktober 2004. Dit arrest ziet op de situatie dat het bedrijfsbelang prevaleert en dat het persoonlijke voordeel van de werknemers van ondergeschikt belang is. Het hof oordeelt dat hier in onderhavig geval geen sprake van is, omdat de uitzendkrachten zelf kiezen voor het werk bij belanghebbende en daarbij al dan niet voor door belanghebbende geregelde huisvesting kunnen kiezen.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad is het hier niet mee eens. Volgens de Hoge Raad heeft het hof onterecht betekenis toegekend aan de omstandigheid dat de uitzendkrachten zelf kiezen voor het werk bij belanghebbende. Voor de vaststelling van de bijzondere behoeften van de onderneming bij het aanbieden van de onderkomens aan de uitzendkrachten is die keuze niet relevant. Wel is relevant of er bijzondere omstandigheden zijn die belanghebbende ertoe hebben gedwongen om arbeidskrachten te werven in het buitenland. Dit blijkt onvoldoende uit het geboden feitencomplex, waardoor de Hoge Raad de zaak voor verder onderzoek heeft verwezen naar gerechtshof ’s-Hertogenbosch.     

Belang voor de praktijk

Door deze uitspraak van de Hoge Raad is tot op heden niet duidelijk of aftrek van btw mogelijk is op kosten die zien op het aanbieden van tijdelijke onderkomens aan (buitenlandse) uitzendkrachten. Wanneer er bijzondere omstandigheden zijn die een werkgever ertoe dwingen om deze diensten voor eigen rekening te verrichten, zijn wij van mening dat deze optie nog steeds open ligt. Wees hierop alert bij het berekenen van de BUA-correctie in de laatste btw-aangifte van het jaar 2020. Vanzelfsprekend houden we u op de hoogte zodra het gerechtshof ’s-Hertogenbosch uitspraak heeft gedaan.

Uiteraard zijn wij graag bereid om de toepassing van deze problematiek binnen uw organisatie te bespreken. Wilt u meer weten over wat deze uitspraak concreet voor uw organisatie betekent, neem dan contact op met onze btw-specialisten Rakesh Ghirah (06 11 87 19 74) of Mohamed Ameziane (06 52 76 54 14).