Eindejaarsspecial 2019: privé, schenking en erven

Welke eindejaarstips met betrekking tot privé, schenking en erven zijn voor u van belang? In de Eindejaarsspecial 2019 staan tips over het regelen van een schenking voor 1 januari 2020 en het terugvragen van inkomstenbelasting over 2014. Lees over deze tips en meer, in het onderstaande artikel.

Voor een overzicht van alle tips uit de Eindejaarsspecial kunt u hier kijken. In het onderdeel Privé, schenking en erven komen de volgende onderwerpen aan bod:

Teruggaaf inkomstenbelasting over 2014 vragen

Had u over 2014 nog recht op een teruggave van inkomstenbelasting? Dan kunt u deze teruggave vóór 1 januari 2020 nog aanvragen. U krijgt het belastingbedrag terug als dit meer bedraagt dan de teruggavedrempel. In 2014 bedroeg deze € 14.

Regel een schenking voor 1 januari 2020

Als u nog vóór 1 januari 2020 aan uw (klein)kinderen schenkt, kunnen zij gebruikmaken van de jaarlijkse vrijstelling van € 5.428 (kinderen) of € 2.173 (algemene vrijstelling). Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar geldt daarnaast een eenmalige vrijstelling voor schenkingen van € 26.040.

Betreft het een schenking aan kinderen een studie, dan bedraagt de eenmalige vrijstelling maximaal € 54.246. Voor de schenkvrijstelling voor de studie geldt als aanvullende eis dat de kosten voor de studie of opleiding ten minste € 20.000 per jaar bedragen (exclusief de kosten voor levensonderhoud).

Bij een schenking voor een eigen woning bedraagt de eenmalige vrijstelling zelfs € 102.010.

Tip: U bent niet verplicht het gehele bedrag van € 102.010 in één jaar te schenken voor de eigen woning. Het onbenutte deel kunt u gespreid toepassen over een periode van maximaal twee jaren die direct volgen op het eerstgenoemde kalenderjaar. Houd er wel rekening mee dat de toepassing van de verhoogde vrijstelling wordt beïnvloed als eventueel in een voorgaand jaar al een eenmalig verhoogde schenking plaatsvond.

Let op: Ook als u gespreid schenkt, mag de begunstigde de leeftijdsgrens van 40 jaar niet overschrijden. Heeft degene aan wie u wilt schenken de leeftijd van 40 jaar al bereikt, maar is de partner wel jonger, dan is de eenmalige vrijstelling toch toe te passen.

Onderhoud woning kind moet vóór 2020 klaar zijn

Heeft u in 2017 aan uw kind een bedrag geschonken om daarmee zijn eigen woning te verbeteren of te onderhouden? Dan heeft uw kind waarschijnlijk toen de verhoogde schenkingsvrijstelling van € 100.000 toegepast op de schenking. Een voorwaarde voor deze vrijstelling was dat de schenking werd gedaan onder de ontbindende voorwaarde dat het geschonken bedrag binnen twee jaren na het kalenderjaar van schenking moet zijn besteed aan de verbetering of het onderhoud. Wijs uw kind dus erop dat de werkzaamheden in 2019 moeten zijn afgerond opdat de schenking niet vervalt!

Benut het restant van de verhoogde schenkvrijstelling

Is vóór 2010 gebruik gemaakt van de eenmalige verhoogde vrijstelling voor een kind tussen de 18 en 35 jaar, maar daarna niet meer? Dan kunt u dit jaar de verhoogde vrijstelling bij schenkingen aan kinderen tussen de 18 en 40 jaar ten behoeve van de eigen woning toepassen. Het gaat om een aanvulling op de eerder genoten toegepaste verhoogde vrijstelling. De vrijstelling in 2019 bedraagt dan namelijk nog maar € 28.206. Op het moment van de schenking ten behoeve van de eigen woning moet het begunstigde kind of zijn partner tussen de 18 en 40 jaar oud zijn.

Doe vóór 1 maart 2020 aangifte schenkbelasting

Heeft u in 2019 een of meer schenkingen ontvangen, waarover u schenkbelasting moet betalen? Dan moet u uw aangifte schenkbelasting indienen vóór 1 maart 2020. Als u de eenmalige (bijzondere) verhoogde vrijstelling voor schenkbelasting wilt gebruiken, moet u ook tijdig uw aangifte indienen. In deze aangifte moet u namelijk verzoeken om toepassing van de eenmalige (bijzondere) verhoogde vrijstelling. Als u later dan vier maanden na afloop van het kalenderjaar van schenking de aangifte schenkbelasting indient, gaat de aanslagtermijn pas de dag na de aangifte in. Dat betekent dat u langer moet wachten voordat u zekerheid heeft.

U kunt de aangifte schenkbelasting zoeken op de website van de Belastingdienst of online aangifte schenkbelasting doen via ‘Mijn Belastingdienst’.

Benut de aftrek van scholingskosten

De aftrek van scholingskosten voor een opleiding of studie gericht op een (toekomstig) beroep in de inkomstenbelasting staat zwaar onder druk. Er is een wetsvoorstel ingediend tot afschaffing van de aftrek, maar hierin is nog geen ingangsdatum genoemd. Wellicht dat de afschaffing van de aftrek in 2021 plaatsvindt. Als u nog niet zo ver bent gevorderd met uw studie, is het dus verstandig om hier vaart achter te zetten. Een andere mogelijkheid is om met uw werkgever in gesprek te gaan, omdat de werkgever onder voorwaarden de scholingskosten belastingvrij mag vergoeden.

Als u ondernemer bent, kunt u onder voorwaarden ook na de afschaffing van de scholingskostenaftrek de kosten voor scholing blijven aftrekken als ondernemingskosten.

Doneer dit jaar aan een culturele instelling of een ANBI

Als u in 2019 nog een schenking wilt doen aan een goed doel, is een donatie aan een culturele algemeen nut beogende instelling (ANBI) fiscaal voordeliger dan een donatie aan een gewone ANBI. Een gift aan een culturele instelling levert u voor de inkomstenbelasting een aftrekpost op van 125% van het geschonken bedrag, in plaats van 100%. U moet dan rekening houden met het volgende:

  • De extra aftrek van 25% is gemaximeerd op € 1.250.
  • Er geldt - evenals bij gewone giften - een drempel van 1% van het verzamelinkomen (maar de drempel bedraagt minstens € 60) vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek.
  • Er geldt een maximale aftrek van 10% van het verzamelinkomen (vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek).

In 2020 daalt het maximum effectieve percentage waartegen u de giften kunt aftrekken van 51,75% naar nog maar 46%!

Heeft u een eigen bv, dan kunt u via uw bv ook schenken aan een culturele instelling. Dat levert in de vennootschapsbelasting een extra aftrek op van 50% van het bedrag dat uw bv heeft geschonken aan culturele instellingen, met een maximum van € 2.500.

Alimentatieverplichting afkopen?

In 2019 zijn betalingen aan partneralimentatie nog aftrekbaar tegen het toptarief dat voor u geldt (maximaal 51,75%). In 2020 kunt u partneralimentatie effectief gezien tegen maximaal 46% aftrekken. Deze dalende trend zet zich voort totdat in 2023 de effectieve aftrek maar 37,05% is. De afkoopsom is ook aftrekbaar.

Betaal uw alimentatie vóór 1 januari 2020

Een alimentatiebetaling aan uw ex-echtgenoot vormt een onderdeel van de persoonsgebonden aftrek. In 2019 is de alimentatie aftrekbaar tegen maximaal 51,75%. In 2020 is de alimentatie maar aftrekbaar tegen hoogstens 46%. Probeer daarom de alimentatie in 2019 te laten vallen. Dit betekent wel dat u uiterlijk op 31 december 2019 het alimentatiebedrag moeten hebben overgemaakt. U mag een alimentatieverplichting niet als schuld opvoeren in box 3.

Sluit vóór 2020 samenlevingscontract

Fiscaal partnerschap kan voordelig zijn, bijvoorbeeld als een van de partners zijn heffingsvrije vermogen in box 3 niet volledig benut. Als u en uw partner nog niet elkaars fiscale partner bent, kunt u nog regelen dat u beiden voor het hele jaar als elkaars fiscale partner wordt aangemerkt.

  • U moet dan in elk geval ongehuwd samenwonen èn
  • per 1 januari 2019 op hetzelfde woonadres staan ingeschreven bij de gemeente

èn voldaan zijn aan een van de volgende voorwaarden:

  • er is een notarieel samenlevingscontract afgesloten,
  • uit uw relatie is een kind is geboren,
  • een van u beiden een kind van de ander heeft erkend,
  • een van u beiden als partner van de ander is aangemerkt in een pensioenregeling,
  • u samen met uw partner een eigen woning bezit of
  • op uw woonadres een minderjarig kind van minstens een van u beiden staat ingeschreven, waar bij zowel u als uw partner meerderjarig moeten zijn.

Als u slechts een gedeelte van het jaar op hetzelfde adres bent ingeschreven als samenwoners en voldoet aan bovenstaande voorwaarden, dan bent u in beginsel slechts een gedeelte van het jaar fiscaal partner voor de inkomstenbelasting. Onder voorwaarden kunt u samen kiezen om voor de toedeling van bepaalde inkomensbestanddelen als vol jaar partner te worden aangemerkt.

Let op: Als u kiest voor een notarieel samenlevingscontract, bent u voor de schenk- en erfbelasting niet automatisch elkaars fiscaal partner. In het notarieel samenlevingscontract moet dan ook een wederzijdse zorgverplichting zijn opgenomen.

Vergeet niet om periodiek te verrekenen

Bent u gehuwd onder huwelijkse voorwaarden met een periodiek verrekenbeding? Als de verrekening achterwege is gebleven, zal bij het einde van het huwelijk door scheiding of overlijden (ook fiscaal) worden afgerekend alsof er vrij vertaald gemeenschap van goederen was. Vergeet niet om deze periodieke verrekening uit te voeren.

Heeft u uw periodiek verrekenbeding al jarenlang niet uitgevoerd, dan kunt u dit ‘repareren’ door de te verrekenen bedragen alsnog te berekenen en de uitkomst vast te leggen in een vaststellingsovereenkomst. Vervolgens moet u het beding wel jaarlijks uitvoeren of u moet de huwelijkse voorwaarden op dit punt laten aanpassen.

Betaal nog in 2019 lijfrentepremie

Als u te maken heeft met een pensioengat, dan kunt u overwegen om een lijfrente af te sluiten. De lijfrentepremies zijn binnen bepaalde grenzen fiscaal aftrekbaar. De aftrek van lijfrentepremie is in eerste instantie beperkt tot de zogeheten jaarruimte. Daarnaast is de premie alleen aftrekbaar als u deze ook daadwerkelijk heeft betaald in het jaar waarin u haar wilt aftrekken. Zorg er daarom voor dat u de lijfrentepremie uiterlijk 31 december 2019 heeft betaald.

Stel, u heeft in de afgelopen vijf jaar lijfrentepremies betaald, maar bent vergeten deze van uw aangifte inkomstenbelasting af te trekken. Bovendien staat de desbetreffende aangifte al onherroepelijk vast. In dat geval kunt u een verzoek om ambtshalve vermindering indienen bij de inspecteur. U moet dan kunnen bewijzen dat u de betaalde premie niet heeft afgetrokken. Dit kunt u bijvoorbeeld doen met kopieën van uw aangifte en de aanslag over de betreffende jaren.

Verlaag eigen bijdrage Wet langdurige zorg

Uw box 3-vermogen heeft niet alleen gevolgen voor de inkomstenbelasting, maar ook voor onder andere de toekenning van toeslagen. Hierbij geldt een vermogenstoets. Ook de eigen bijdrage voor zorg op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz-zorg) is afhankelijk van het box 3-vermogen op de peildatum (1 januari). Daarom is het misschien raadzaam om uw box 3-vermogen vóór 1 januari 2020 te verlagen door bijvoorbeeld schenkingen te doen.

Let op: Bij het vaststellen van de eigen bijdrage voor de Wlz kijkt de overheid standaard naar uw vermogen van twee jaar geleden. Dit betekent dat een verandering in dit vermogen (bijvoorbeeld door nu te schenken) pas twee jaar later effect heeft.

U kunt onder voorwaarden voor 2020 verzoeken om verlegging van het peiljaar 2018 naar 2020. Dan heeft verlaging van uw vermogen per 1 januari 2020 wel effect voor 2020. Informeer hiervoor bij het Centraal Administratie Kantoor (CAK).

Verlaag uw spaargeld vóór 1 januari 2020

Door de zeer lage rente op spaargeld leidt de box 3-heffing over spaargeld tot een hoge belastingdruk. U kunt deze druk voor 2020 verlagen door vóór de peildatum van 1 januari 2020 uw spaargeld in te brengen in een (nieuwe) bv, in te breng in een open fonds voor gemene rekening (OFGR), te storten als informeel kapitaal of agio in uw bv of om te zetten in een vordering op uw bv (zogeheten terbeschikkingstellingsvordering).

Let op: Aan de genoemde voorbeelden kunnen nadelen en risico’s kleven. Aan de oprichting van een bv zijn kosten verbonden. Ga na wat voor u de beste optie is en of deze per saldo voordeliger is dan uw spaargeld in box 3 te laten staan.

Doe grote uitgaven nog in 2019

Is uw vermogen zo hoog dat u box 3-heffing moet betalen en bezit u genoeg spaargeld om eventuele uitgaven nog in 2019 te doen? Overweeg dan om grote privéaankopen - zoals de aanschaf van een auto, meubels - vóór 1 januari 2020 te doen. Dergelijke bezittingen behoren namelijk niet tot de grondslag voor de box 3-heffing, terwijl het spaargeld dat u voor de aankoop gebruikt dan op de peildatum van 1 januari 2020 ook niet meer meetelt voor de grondslag. Zo kunt u in box 3 besparen!

Los kleine schulden af

Het laten staan van kleine schulden is fiscaal nadelig, omdat zij pas de heffingsgrondslag van box 3 verlagen voor zover zij een drempel van € 3.100 (bedrag 2019) per partner overschrijden. Het is fiscaal voordeliger om deze schulden af te lossen zodat zij op de peildatum van 1 januari 2020 niet langer aanwezig zijn en de box 3-heffing direct is verlaagd.

Betaal belastingaanslagen vóór 2020

Belastingschulden tellen niet mee als schulden voor box 3. Daarom is het aan te raden om een ontvangen belastingaanslag vóór 1 januari 2020 te betalen. Over de gelden waarmee u deze aanslag betaalt, hoeft u dan geen box 3-heffing te betalen.

Nb u mag de nog niet-betaalde erfbelasting wél als schuld aangeven in box 3.

Wacht met de verkoop van groene beleggingen

Wilt u de vrijstellingen in box 3 optimaal benutten, vergeet dan niet de vrijstelling voor groene beleggingen. Deze beleggingen zijn namelijk vrijgesteld tot een maximum van € 58.540 (bedrag 2019) per persoon (€ 117.080 bij fiscale partners). Met de extra heffingskorting van 0,7% levert dit in box 3 een behoorlijke belastingbesparing op. Wilt u dit belastingvoordeel ook in 2020 benutten, dan is het van belang dat u de groene fondsen op 1 januari 2020 (peildatum) in bezit heeft. Dus als u overweegt om deze fondsen van de hand te doen, houd deze dan in elk geval aan tot na 1 januari 2020.

Als u nog geen groene beleggingen heeft maar overweegt om uw geld groen te beleggen, doe dit dan zo mogelijk al vóór 1 januari 2020. In dat geval kunt u immers al in 2020 profiteren van de vrijstelling én de heffingskorting.

Mocht u naar aanleiding van de Eindejaarsspecial 2019 nog vragen hebben, neem dan contact op met uw adviseur bij Baker Tilly.