Familiestatuut: heldere afspraken voor de toekomst

Bij familiebedrijven speelt vaak meer dan alleen het ondernemerschap. Naast de gebruikelijke ondernemerskwesties en ontwikkelingen als duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen en cybersecurity, heb je als familiebedrijf te maken met uiteenlopende vragen die specifiek binnen familieverhoudingen spelen. Wat als de DGA onverwacht komt te overlijden, hoe zit het dan met het voortbestaan van het familiebedrijf? Welke richting moet het bedrijf op? Welke rol speelt de volgende generatie, en wanneer krijgen zij het voor het zeggen? Vragen waar je beter vooraf over kunt nadenken, in plaats van pas in een conflictsituatie. Een familiestatuut kan helpen om toekomstige discussies en onenigheid te voorkomen. 

Wat is een familiestatuut precies? Waar dient het toe? En welke afspraken leg je vast in een familiestatuut? Onze experts leggen het uit. 

Geen juridisch document

Allereerst: het familiestatuut is geen juridisch document. Het is niet bedoeld om gemaakte afspraken mee af te dwingen bij een rechter. Een familiestatuut biedt inzicht in wat je als familie met elkaar hebt afgesproken. Bijvoorbeeld over de werk-privébalans, maar ook over hoe de bedrijfsopvolging is geregeld. De afspraken kunnen overal over gaan, net wat je als familie belangrijk vindt om vast te leggen. Je hoeft niet in detail overeenstemming te hebben, maar door de hoofdlijnen met elkaar te bespreken zorg je dat de neuzen dezelfde kant op staan en de verwachtingen helder zijn.

Niet alleen fiscale onderwerpen

In een familiestatuut kun je meer vastleggen dan enkel juridische en fiscale zaken, en juist die vrijheid biedt ruimte voor een écht gesprek. Wie krijgt er meer of minder zeggenschap? Mag de ‘koude kant’ meebesturen of erven? Maar ook: hoe belangrijk is de familienaam op de gevel? Welke rol speelt vader als de kinderen de zaak overnemen?

Door dit soort afspraken in een familiestatuut vast te leggen, is het dan ook makkelijker om elkaar erop aan te spreken als de betreffende situatie zich voordoet. Bij twijfel of onenigheid kun je terugvallen op de afspraken die eerder in goed overleg zijn gemaakt. 

Vakkundige en onpartijdige ondersteuning

Voordat je een familiestatuut opstelt, bespreek je samen welke zaken vastgelegd moeten worden. De betrokken familieleden hebben soms verschillende wensen en belangen. De adviseurs van Baker Tilly begeleiden het gesprek, met kennis van zaken en oog voor die verschillen.

We schetsen mogelijke scenario’s en brengen op basis van onze ervaring ook de ‘lastige’ onderwerpen ter sprake. De spreekwoordelijke olifant in de kamer. Zo kun je samen bespreken welke oplossing je voor ogen hebt en welke afspraken hieruit volgen. Baker Tilly speelt hierin een actieve rol en de gesprekken die worden gevoerd bieden openheid en helderheid voor alle betrokkenen. 

Blijf met elkaar in gesprek!  

Ook als je samen de afspraken hebt vastgelegd in het familiestatuut, is het belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven. Neem regelmatig een moment om te kijken of de afspraken nog steeds werkbaar en voor iedereen acceptabel zijn.

Wellicht heeft nieuwe regelgeving invloed op de afspraken. Misschien zijn bedrijfsmatige veranderingen reden voor een nieuw gesprek. En soms verandert er iets in de familieverhoudingen. Dan is het goed om opnieuw te bekijken of de afspraken nog steeds helder en passend zijn.

Vragen?

Binnen een familie draait alles om communicatie. Binnen een familiebedrijf des te meer. Daarom is het belangrijk om met elkaar over verwachtingen te praten, om open en eerlijk te zijn over het bedrijf, over de ambities van de kinderen en over je visie op het voortbestaan van je bedrijf.

Onze adviseurs kunnen je helpen die verwachtingen, ambities en afspraken te bespreken en vast te leggen in een familiestatuut. Zo voorkom je onduidelijkheid in de toekomst. Heb je vragen over het familiestatuut? Onze adviseurs helpen je graag!  

Wet- en regelgeving op dit gebied kan onderhevig zijn aan verandering. Wij raden je aan om met jouw Baker Tilly adviseur te overleggen over de impact hiervan.